Afisas tecnical
From Vici de LFN
La mundo de siensa ave un numero multe grande de parolas tecnical. En la plu linguas europan, e multe otras, esta parolas es frecuente construida usante radises e afisas de latina e elinica. Tal parolas es como si formada par un sistem spesial ce esiste estra tota linguas; cada lingua adota alora la formas e ajusta los a se spele propre. Ance LFN usa esta sistem.
Asi nos presenta la spele de multe afisas tecnical en LFN. Cuando on nesesa un parola tecnical ce no es en la disionario, on pote usa esta lista per aida se.
Vide ance Vici de LFN: Afisas e radises medical e Vici de LFN: Parolas medical
Cada afisa es segueda par se sinifia, en brasetas. "E" indica un afisa elinica; "L" indica un afisa latina.
[edit] Familias
- Cimica — -an, -ato, -ase, -en, -ido, -ica, -il, -in, -ito, -ol, -ono, -osa
- Medica — -aljia, -ectomia, -emia, -ia, -iase, -ica, -ite, -lepsia, -oma, -ose, -patia, -plastia, -raje, -rea, -rexe, -stomia, -tomia, -uria
- Numeros — mono-, bi-, tri-, tetra-, penta-, exa-, epta-, ota-, nona-, deca-, icosa-
- Sistem Internasional de Unias — iocto-, zepto-, ato-, femto-, pico-, nano-, micro-, mili-, senti-, desi- // deca-, ecto-, cilo-, mega-, giga-, tera-, peta-, exa-, zeta-, iota-
[edit] Prefisas
- a- (E: non-) ["an-" ante un vocal]
- a- (L: dirijeda a)
- alo- (E: otra)
- amfi- (E: sirca)
- ana- (E: alta, re-)
- aniso- (E: nonegal)
- anji- (E: vaso)
- ante- (L: ante)
- anti- (E: contra)
- antropo- (E: umana)
- aplo- (E: simple)
- apo- (E: dirijeda de)
- apto- (E: juntada)
- arc-, arce-, arci- (E: xef)
- arceo- (E: vea)
- artr- (E: junta)
- astro- (E: stela)
- ato- (10-18)
- auto- (E: a se mesma)
- bi- (2)
- biblio- (E: libro)
- bio- (E: vive)
- braci- (E: corta)
- bradi- (E: lenta)
- caco- (E: mal-)
- cata- (E: basa)
- cilo- (103, 1000)
- con- (L: con, juntada) [> "com-" ante B/P/F, "co-" ante L/M/N/R o un vocal]
- contra- (L: contra)
- crio- (E: fria)
- cripto- (E: ascondeda)
- crono- (E: tempo)
- cuasi- (L: semblante)
- de- (L: dirijeda de; desfa)
- deca- (101, 10)
- desi- (10-1, 1/10)
- dia- (E: tra)
- diplo- (E: duple)
- dis- (E: mal-)
- dolico- (E: longa)
- dur- (L: dur)
- eco- (E: casa; ecolojia)
- ecto- (102, 100)
- emat- (E: sangue)
- emi- (E: di)
- emo- (E: sangue)
- en- (E: a interna de) [> "em-" ante B/P/F; "e-" ante M/N]
- endo- (E: a interna de)
- epi- (E: a la surfas de)
- epta- (7)
- es- (L: a esterna de)
- eso- (E: a esterna de)
- eso- (E: portante)
- estra- (L: a esterna de)
- etero- (E: diferente)
- eu- (E: bon)
- euri- (E: larga)
- exa- (1018)
- exa- (6)
- femto- (10-15)
- filo- (E: ama)
- fono- (E: sona)
- giga- (109)
- icosa- (20)
- idro- (E: acua)
- in- (L: a interna de) [> "im-" ante B/P/F; "i-" ante M/N]
- infra- (L: basa)
- inter- (L: entre)
- intra- (L: a interna de)
- iocto- (10-24)
- iota- (1024)
- iper- (E: alta)
- ipo- (E: basa)
- istero- (E: utero)
- jeo- (E: tera)
- jin- (E: fem)
- leuco- (E: blanca)
- lito- (E: petra)
- macro- (E: longa)
- magni- (L: grande)
- masi- (L: tan grande como posable)
- media- (L: media)
- mega- (106; grande)
- megalo- (E: grande)
- melano- (E: negra)
- meso- (E: media)
- meta- (E: pos, astratada)
- micro- (10-6; peti)
- mili- (10-3, 1/1000)
- mini- (L: tan peti como posable)
- mis- (mal-)
- miso- (E: odiante)
- mono- (1)
- morfo- (E: forma)
- multi- (L: multe)
- nano- (10-9)
- narco- (E: dormi)
- necro- (E: mor)
- nefro- (E: ren)
- neo- (E: nova)
- nona- (9)
- o- (L: contra)
- oligo- (E: poca)
- olo- (E: completa, total)
- omni- (L: tota)
- omo- (E: la mesma)
- ornito- (E: avia)
- orto- (E: reta, vera)
- ota- (8)
- otalmo- (E: oio)
- paci- (E: spesa, densa)
- pan- (E: tota)
- para- (E: a lado de)
- pedo- (E: enfante)
- penta- (5)
- per- (L: tra, a modo completa)
- peri- (E: sirca)
- peta- (1015)
- pico- (10-12)
- piro- (E: foco)
- pleo- (E: plu)
- pneumo(no)- (E: pulmon)
- poli- (E: multe)
- pos- (L: pos)
- pre- (L: ante)
- pro- (L: favorente, en loca de)
- pros- (E: asta, ance)
- proto- (E: prima)
- pseudo- (E: falsa)
- psico- (E: mente)
- reti- (L: reta, vera)
- rino- (E: nas)
- scizo- (E: fende)
- sefalo- (E: testa)
- semi- (L: di)
- senti- (10-2, 1/100)
- siber- (E: computador)
- sin- (L: con, juntada) [> "sim-" ante B/P/F, "si-" ante L/M/N/R]
- sirca- (L: sirca, prosima a)
- sito- (E: selula)
- su- (L: basa)
- supra- (L: alta)
- sur- (ajuntada)
- taci- (E: rapida)
- tasi- (E: posa, ordina)
- tecno- (E: arte)
- tele- (E: distante)
- tera- (1012)
- termo- (E: calda)
- tetra- (4)
- trans- (L: tra, a traversa de)
- tri- (3)
- ultra- (L: a traversa de, plu distante)
- vise- (L: person suordinada)
- xeno- (E: stranjer)
- xero- (E: seca)
- xilo- (E: lenio)
- zepto- (10-21)
- zeta- (1021)
[edit] Sufisas
- -aljia (E: dole)
- -andria (E: om)
- -an (idrocarbon saturada)
- -ase (enzima)
- -ato (sal de asida -ica)
- -cele (E: caveta)
- -ectomia (E: estrae)
- -emia (E: state de sangue)
- -en (idrocarbon nonsaturada)
- -faje (E: comente)
- -filia (E: ama)
- -forma (L: con forma de)
- -gamia (E: sposi)
- -graf (E: scriveda)
- -grafia (E: scrive)
- -gram (E: scriveda)
- -ia (state medical)
- -iase (state medical)
- -ica (con state de -ia; plu valente; grupo de linguas)
- -ide (desendente)
- -ido (composada)
- -ifer (L: produinte)
- -il (radical)
- -in (idrocarbon)
- -ite (inflama)
- -itica (con state de -ite)
- -ito (sal de asida -osa)
- -ivor (L: comente)
- -jen (E: produinte)
- -jinia (E: fem)
- -lepsia (E: ataca)
- -lise (E: libri)
- -lojia (E: studia, siensa)
- -mania (E: abitua manica)
- -manica (E: abituada manica)
- -megalia (E: grandia)
- -metria (E: mesura)
- -metria (E: mesura)
- -noide (E: mente, spirito)
- -oide (con forma de)
- -ol (alcol)
- -ole (varia peti)
- -oma (tumor)
- -ono (composada)
- -os (aumentada)
- -osa (min valente; zucar)
- -ose (prosede; state medical)
- -patia (E: maladia, dole)
- -penia (E: manca)
- -pexia (E: fisada)
- -plasma (E: crese)
- -plastia (E: reconstrui sirurjial)
- -raje (E: esplode)
- -rea (E: flue, descarga)
- -rexe (E: rompe)
- -scopio (E: strumento per vide)
- -side (L: mator)
- -site (E: selula)
- -stase (E: sesa, sta)
- -stomia (E: abri sirurjial)
- -tome (E: strumento per talia)
- -tomia (E: talia)
- -trofia (E: nuri)
- -uria (E: urina)
